DZIAŁANIE I MECHANIZM

Nieopioidowy lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, w połączeniu z witaminą C. Paracetamol blokuje obwodowo impulsy bólowe poprzez odwracalne hamowanie cyklooksygenazy, enzymu biorącego udział w syntezie prostaglandyn. Jego działanie przeciwgorączkowe wynika z hamowania prostaglandyn w ośrodku termoregulacji zlokalizowanym w podwzgórzu. Wykazuje słabe działanie przeciwzapalne w niektórych schorzeniach innych niż reumatyczne. W innych przypadkach nie oczekuje się działania przeciwzapalnego. W tej samej dawce, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe paracetamolu jest podobne do działania kwasu acetylosalicylowego (aspiryny).

OSTRZEŻENIA SPECJALNE

- Podczas długotrwałego leczenia zaleca się okresowe monitorowanie czynności wątroby oraz wykonywanie morfologii krwi. - Mimo że paracetamol nie zmniejsza znacząco stanu zapalnego, zaobserwowano bardzo pozytywne efekty w przypadku chorób zwyrodnieniowych stawów kolanowych, prawdopodobnie ze względu na jego działanie przeciwbólowe. - Pokarm opóźnia wchłanianie paracetamolu.

PORADY DLA PACJENTA

- Wysokie dawki paracetamolu lub długotrwałe leczenie bez nadzoru lekarza mogą spowodować uszkodzenie wątroby, szczególnie u pacjentów regularnie spożywających napoje alkoholowe. - Nie należy stosować tego leku dłużej niż 10 kolejnych dni bez nadzoru lekarza. Długotrwałe leczenie lub wysokie dawki należy stosować pod nadzorem lekarza. - Nie należy przekraczać zalecanej dawki dobowej (maksymalnie 4 g/dobę; 2 g/dobę u osób uzależnionych od alkoholu). - Nie należy stosować paracetamolu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) bez konsultacji z lekarzem. - Fenacetyna (metabolit paracetamolu) może powodować ciemnienie moczu.

PRZECIWWSKAZANIA

- [ALERGIA NA PARACETAMOL].

- [HEPATOPATIA] (z niewydolnością wątroby lub bez), wirusowe [ZAPALENIE WĄTROBY]: zwiększa ryzyko hepatotoksyczności.

WIEK ZAAWANSOWANY

Nie opisano żadnych szczególnych problemów u pacjentów w podeszłym wieku, które wymagałyby dostosowania dawkowania.

CIĄŻA

- Paracetamol: na wszystkich etapach ciąży ogólnie przyjmuje się stosowanie krótkotrwałych dawek terapeutycznych doustnych.

- Kwas askorbinowy: dopuszczalne jest stosowanie w małych dawkach (ostrożnie przy dużych dawkach).

WSKAZANIA

- [BÓL] o nasileniu łagodnym lub umiarkowanym. - [GORĄCZKA]. Alternatywa dla kwasu acetylosalicylowego w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, leczeniu doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi oraz w alergii na salicylany.

INTERAKCJE

Paracetamol jest metabolizowany w wątrobie, wytwarzając hepatotoksyczne metabolity, dlatego może wchodzić w interakcje z lekami o tych samych szlakach metabolicznych. Dane kliniczne dotyczące interakcji na tym poziomie istnieją w przypadku następujących leków:

- Doustne leki przeciwzakrzepowe (acenokumarol, warfaryna): możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego, o pozornie niewielkim znaczeniu klinicznym; są one uważane za alternatywę terapeutyczną dla salicylanów w przypadku stosowania terapii przeciwzakrzepowej. Należy jednak stosować jak najniższą dawkę i jak najkrótszy czas trwania leczenia, z okresowym monitorowaniem INR.

- Alkohol etylowy: nasilenie toksyczności paracetamolu, ze względu na możliwą indukcję wytwarzania przez wątrobę produktów hepatotoksycznych, będących pochodnymi paracetamolu.

- Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, fenobarbital, metylofenobarbital, prymidon): zmniejszona biodostępność paracetamolu, a także nasilenie hepatotoksyczności w przypadku przedawkowania, ze względu na indukcję metabolizmu wątrobowego.

- Busulfan: Ponieważ paracetamol może zmniejszać dostępność glutationu, klirens busulfanu może być zmniejszony, a jego stężenie w organizmie zwiększone. Zaleca się minimalizowanie lub unikanie podawania paracetamolu przed (<72 godziny) lub w trakcie leczenia busulfanem.

- Estrogeny: zmniejszenie stężenia paracetamolu w osoczu, z możliwym zahamowaniem jego działania, ze względu na możliwą indukcję jego metabolizmu.

- Eksenatyd: Wchłanianie paracetamolu może być zmniejszone przez eksenatyd, ponieważ spowalnia on opróżnianie żołądka. Tej interakcji można uniknąć, podając lek przeciwbólowy na godzinę przed eksenatydem.

- Izoniazyd: zmniejszony klirens paracetamolu, z możliwym wzmocnieniem jego działania i/lub toksyczności, z powodu zahamowania jego metabolizmu wątrobowego.

- Lamotrygina: zmniejszenie pola pod krzywą (20%) i okresu półtrwania (15%) lamotryginy, z możliwym zahamowaniem jej działania, ze względu na możliwą indukcję jej metabolizmu wątrobowego.

- Propranolol: zwiększone stężenie paracetamolu w osoczu, ze względu na możliwe zahamowanie jego metabolizmu wątrobowego.

- Ryfampicyna: zwiększony klirens paracetamolu z uwagi na możliwą indukcję jego metabolizmu wątrobowego.

Ponadto istnieją dane kliniczne dotyczące interakcji z innymi mechanizmami:

- Leki antycholinergiczne (glikopironium, propantelina): zmniejszone wchłanianie paracetamolu, z możliwym zahamowaniem jego działania, ze względu na zmniejszoną szybkość opróżniania żołądka.

- Żywice jonowymienne (cholestyramina): zmniejszone wchłanianie paracetamolu, z możliwym zahamowaniem jego działania, ze względu na wiązanie się paracetamolu w jelicie.

- Leki predysponujące do kamicy nerkowej (acetazolamid, sole wapnia, sakwinawir, topiramat, triamteren). Jednoczesne stosowanie może prowadzić do częstszego występowania kamicy nerkowej. Należy unikać takiego połączenia.

LAKTACJA

Paracetamol przenika do mleka kobiecego w niewielkich stężeniach. Nie odnotowano żadnych działań niepożądanych u noworodków po podaniu go matce doustnie, z wyjątkiem jednego, odosobnionego przypadku niemowlęcia z odwracalną wysypką plamisto-grudkową na górnej części tułowia i twarzy.

Nie oceniano bezpieczeństwa i skuteczności stosowania dużych dawek suplementów witaminy C u matek karmiących piersią.

WYTYCZNE DOTYCZĄCE PRAWIDŁOWEGO PODAWANIA

Rozpuścić tabletkę w połowie szklanki wody i wypić.

DAWKOWANIE

- Dorośli: 1 tabletka co 4 godziny. Nie przekraczać dawki 3 g paracetamolu na dobę (6 dawek na dobę).

Schemat dawkowania można również ustalić dla pacjentów dorosłych o masie ciała poniżej 50 kg, pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby, przewlekłym alkoholizmem lub przewlekłym niedożywieniem (niskie rezerwy glutationu w wątrobie) i odwodnieniem, nie przekraczając dawki 2 g/24 godziny.

ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

- [CHRONICZNY ALKOHOLIZM]: Przewlekłe spożywanie alkoholu (ponad 3-4 drinki dziennie) może nasilać toksyczne działanie paracetamolu na wątrobę. Osoby uzależnione od alkoholu powinny unikać długotrwałego leczenia lub stosowania nadmiernych dawek paracetamolu (nie należy podawać więcej niż 2 g dziennie). U pacjentów leczonych stałymi dawkami paracetamolu i kwasu acetylosalicylowego obserwowano zwiększoną częstość występowania hepatotoksyczności i krwawień z przewodu pokarmowego.

[ANEMIA]: Ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń krwi, takich jak trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna itp., zaleca się ostrożność u pacjentów z anemią i unikanie długotrwałego leczenia. U tych pacjentów istnieje ryzyko, że sinica może nie ujawnić się pomimo podwyższonego poziomu methemoglobiny.

Długotrwałego leczenia należy unikać również u pacjentów z chorobami serca i płuc.

- [ANEMIA SPOWODOWANA NIEDOBOREM DEHYDROGENAZY GLUKOZO-6-FOSFORANOWEJ]: obserwowano przypadki hemolizy.

- W przypadku ciężkiej niewydolności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min, odstęp między dawkami powinien wynosić co najmniej 8 godzin. U pacjentów z ciężką lub umiarkowaną niewydolnością nerek może wystąpić kumulacja sprzężonych pochodnych paracetamolu. Długotrwałe leczenie dużymi dawkami zwiększa ryzyko toksyczności dla nerek.

- [ALERGIA SALICYLANÓW]: Paracetamol, jako środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, stanowi bardzo dobrą alternatywę dla pacjentów z alergią na salicylany. Jednakże u niektórych pacjentów z astmą i nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ obserwowano reakcje bronchospastyczne. Chociaż częstość występowania reakcji krzyżowych jest niska (poniżej 5%), zaleca się monitorowanie kliniczne pacjentów z alergią na salicylany leczonych paracetamolem.

- [KAMIENIE NERKOWE] i kamica nerkowa w wywiadzie. Kwas askorbinowy może zakwaszać mocz i powodować wytrącanie się kryształów moczanu, co może prowadzić do tworzenia się kamieni nerkowych. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z tą chorobą.

ŚRODKI OSTROŻNOŚCI DOTYCZĄCE SUBSTANCJI POMOCNICZYCH

- Lek zawiera sole sodowe, co należy wziąć pod uwagę u pacjentów stosujących dietę niskosodową.

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

„Działania niepożądane związane ze stosowaniem paracetamolu”

- Zaburzenia krwi: wyjątkowo zaburzenia krwi, takie jak [TROMBocytopenia], [LEUKOPENIA], [PANCYTOPENIA], [NEUTROPENIA], [AGRANULOCYTOZA] i [NIEDOWOLNOŚĆ HEMOLITYCZNA] (u pacjentów z niedoborem G6PD).

- Dermatologiczne: [WYSYPKI SKÓRNE], [POKRZYWKA], [ALERGICZNE KONTAKTOWE ZAPALENIE WYRÓWNY], [GORĄCZKA].

- Endokrynologiczne/metaboliczne: wyjątkowo [HIPOGLIKEMIA], zwłaszcza u dzieci.

- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: rzadko, [ŻÓŁTACZKA], [ZWIĘKSZENIE STĘŻENIA TRANSAMINAZ], [HEPATOTOKSYCZNOŚĆ] (związane z przypadkami przedawkowania, w wyniku przyjęcia jednej dawki toksycznej lub kilku dawek nadmiernych).

- Układ moczowo-płciowy: może powodować [NEFROPATIĘ], która z kolei może prowadzić do niewydolności nerek, jałowego [ROPOMOCZU] (mętny mocz), niekorzystne skutki dla nerek (przy dużych dawkach).

- Układ sercowo-naczyniowy: rzadko, [HIPOTENCJA].

„RAMS ZWIĄZANE Z KWASEM ASKORBINOWYM”

Zazwyczaj nie powoduje reakcji niepożądanych, z wyjątkiem osób szczególnie wrażliwych.

- Układ pokarmowy. Najczęstszym objawem jest biegunka, choć zazwyczaj występuje ona przy dużych dawkach, powyżej 1 g u dorosłych i 500 mg u dzieci. Biegunka ta może być spowodowana działaniem osmotycznym kwasu askorbinowego w świetle jelita. Zgłaszano również nudności, wymioty, nadkwaśność żołądka, skurcze brzucha i wzdęcia, ale występują one zazwyczaj przy dawkach powyżej 1 g.

- Układ moczowo-płciowy. Podawanie dużych ilości witaminy C wiąże się z powstawaniem [KAMIENI NERKOWYCH], chociaż występowały one tylko u osób z historią kamieni nerkowych.

- Hematologiczne. Opisano przypadki [NIEDOMINACJI HEMOLITYCZNEJ] u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, zwłaszcza u noworodków.

DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE ZWIĄZANE Z SUBSTANCJAMI POMOCNICZYMI

Ten lek zawiera sorbitol. Dawki dobowe powyżej 10 g sorbitolu przyjmowane doustnie mogą mieć łagodne działanie przeczyszczające i prowadzić do biegunki.